Badania kobiet: kolposkopia

ZDROWIE - By żyć zdrowo

Kolposkopia jest nieinwazyjnym, bezbolesnym badaniem szyjki macicy, wykonywanym  w celu wykrywania stanów przednowotworowych i diagnostyki innych zmian układu rozrodczego (zapaleń, atrofii itd.) szyjki macicy, pochwy i sromu. W połączeniu z cytologią stanowi „złoty standard” diagnostyki  ambulatoryjnej.

Kolposkopia w skrócie
Badanie szyjki macicy nie służy wyłącznie wykrywaniu raka szyjki. Jest to badanie sprawdzające stan jej zdrowia. Kolposkopia polega na obserwacji powierzchni szyjki macicy, dolnej części jej kanału, pochwy oraz sromu. Do pochwy wprowadza się wziernik rozszerzający jej ściany, co powoduje ukazanie się szyjki macicy. Szyjkę bada się za pomocą kolposkopu umożliwiającego uzyskanie trójwymiarowego obrazu w powiększeniu do 50 razy, a posługując się kolpomikroskopem – nawet do 400 razy. Dokonuje się trzykrotnej obserwacji. Pierwszej przed usunięciem wydzieliny pochwowej z szyjki macicy, drugiej po przemyciu solą fizjologiczną, trzeciej po przemyciu 3% roztworem kwasu octowego bądź 5% roztworem kwasu mlekowego. Badanie jest bezbolesne, nie wymaga znieczulenia.  W badaniu ocenia się budowę, przejrzystość, barwę nabłonka, a także rysunek naczyń krwionośnych. Poddanie się badaniu nie wymaga specjalnych przygotowań. Na kilka dni przed jego wykonaniem nie powinno się współżyć seksualnie, poddawać badaniu ginekologicznemu, wykonywać irygacji, stosować preparatów dopochwowych. Nie wykonuje się także badania w okresie krwawienia miesiączkowego. Nie ma ograniczeń wiekowych do wykonania kolposkopii, z uwagi na konieczność założenia wziernika pochwowego wykonuje się ją u kobiet które rozpoczęły współżycie.

Przed badaniem informuje się o przebytych chorobach narządu rodnego, porodach, ostatnich miesiączkach. Trzeba zgłosić uczulenie na jod i skłonności do krwawień (skazy krwotoczne). Jedynie w ok. 2% przypadków nie udaje się uwidocznić powierzchni szyjki macicy ze względu na zmiany anatomiczne bądź bliznowate.  
Kolposkopię można przeprowadzić przy każdym badaniu ginekologicznym, bowiem na powierzchni szyjki mogą rozwijać się choroby niedostrzegalne „gołym okiem”. Na pewno warto rozważyć przeprowadzenie kolposkopii w przypadku:
-nieprawidłowych wyników badań cytologicznych;
- stwierdzenia zakażenia wirusem HPV (np. dodatni wynik testu HPV, kłykciny kończyste itp.);
- tzw. nadżerki, przerostu, polipa szyjki macicy;
- plamień z dróg rodnych;
- upławów i nawracających zapaleń pochwy lub sromu;
- przed planowanymi zabiegami przeprowadzanymi na szyjce macicy np. wymrażaniem.
Kolposkopia w wielu przypadkach pozwala odstąpić od leczenia zmian niepodejrzanych onkologicznie, które wymagają jedynie obserwacji. Dotyczy to zwłaszcza ektopii gruczołowych powszechnych u młodych kobiet, których nie należy leczyć metodami inwazyjnych zwłaszcza przed pierwszym porodem. Zdrowa szyjka macicy jest kobiecie potrzebna do zajścia w ciążę, donoszenia i urodzenia dziecka w sposób bezpieczny. Niewskazane jest usuwanie nadmiernych fragmentów szyjki czy też jej okaleczanie. Jakikolwiek zabieg na szyjce macicy powinien być poprzedzony kolposkopią, która uniemożliwia błędne rozpoznanie. Zaletą tego badania jest jego nieinwazyjność, bezbolesność i krótki czas trwania. Już po kilku minutach znany jest wynik badania. Kolposkopia może być wykonywana wielokrotnie, jest bezpieczna nawet u kobiet w ciąży.

Korzyści wynikające z kolposkopii
Najczęstszą korzyścią jaką odnosi pacjentka jest stwierdzenie w 60-80% przypadków zmian łagodnych, nie stwarzających zagrożenia dysplazją ani nowotworem. Kolposkopia jest badaniem najlepiej wykrywającym stany przedrakowe i raka szyjki macicy. Dlatego w realizowanym programie profilaktyki raka szyjki macicy pacjentki z nieprawidłowym wynikiem cytologicznym kierowane są właśnie na to badanie. Rak szyjki rozwija się stosunkowo wolno, nawet w ciągu 8-12 lat, co jest efektem złożoności procesu jego powstawania. Na szyjce pojawiają się zmiany wyglądu nabłonka, które umożliwiają wykrycie zmian przednowotworowych i wczesnonowotworowych podczas każdej wizyty u ginekologa. Ten nowotwór jest rzadkim zjawiskiem w krajach Europy Zachodniej, niestety inaczej jest w Polsce. Co roku zapada na niego ok. 4000 Polek, a wskaźnik umieralności przekracza 50%. Ryzykiem obarczone są także młode kobiety. Choroba rozwija się w konsekwencji zaniedbania profilaktyki. Dzięki kolposkopii udaje się wykryć wczesną postać raka szyjki macicy w stadium, które jest wyleczalne, a bardzo często nie daje jeszcze objawów klinicznych. Trafność kolposkopii w wykrywaniu  wczesnej postaci raka szyjki macicy wynosi 81-97%, zaś połączenie kolposkopii z badaniem cytologicznym daje w tych przypadkach niemal 100% wykrywalność. Najlepszą metodą weryfikacji histopatologicznej zmian szyjkowych jest biopsja celowana, czyli pobranie wycinków pod kontrolą kolposkopu.

Kolposkopia a zapalenia pochwy i sromu
Kolposkopia umożliwia różnicowanie infekcji, takich jak BV, drożdżakowe zapalenie pochwy (grzybica), rzęsistkowica, zakażenie wirusem HPV. Infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze prowadzące do przewlekłych stanów zapalnych dróg rodnych, a ich niebezpiecznym następstwem może być erytroplakia, czyli tzw. nadżerka. Na wygląd i stan szyjki macicy wpływają przebyte porody, poronienia i związane z tym uszkodzenia mechaniczne szyjki macicy, antykoncepcja hormonalna, ryzykowne zachowania seksualne (np. częste zmiany partnerów wiążą się z większym ryzykiem zakażenia wirusem HPV, opryszczką narządów płciowych, rzęsistkowicą czy chlamydiozą). Częściej nieprawidłowe obrazy dotyczące nabłonka szyjki macicy obserwuje się u kobiet stosujących tampony higieniczne, spermicydy, kapturki naszyjkowe lub krążki pochwowe. We wszystkich sytuacjach mogących zaburzyć równowagę mikrobiologiczną układu moczowo-płciowego zaleca się stosowanie doustnych probiotyków ginekologicznych, np. LaciBios  femina.

Profilaktyka
Postępy w profilaktyce schorzeń ginekologicznych i chorób kobiecych oraz całościowe  podejście do funkcjonowania organizmu kobiety, a zwłaszcza powiązań między układem pokarmowym, moczowo-płciowym i odpornościowym, doprowadziły do opracowania formuły doustnych probiotyków ginekologicznych wygodnych w stosowaniu i poprawiających skuteczność kuracji. Aby ustrzec się przed zakażeniami układu moczowo-płciowego, zaleca się stosowanie probiotyków ginekologicznych, np. LaciBios femina, który zawiera wyjątkową kompozycję 2 unikalnych starannie wyselekcjonowanych szczepów bakterii kwasu mlekowego: Lactobacillus rhamnosus GR-1 oraz Lactobacillus reuteri RC-14, które ułatwiają odbudowę i utrzymanie prawidłowej równowagi mikroflory pochwy i jej kwaśnego pH. Kombinacja 2 szczepów bakteryjnych zawartych w LaciBios femina spełnia wszystkie wymogi WHO/FAO dla probiotyków. Pałeczki kwasu mlekowego obecne w LaciBios femina pomagają przywrócić i utrzymać prawidłową florę bakteryjną układu moczowo-płciowego kobiety.

Stawiamy na kolposkopię
Dzięki kolposkopii znacznie zwiększa się szansa rozpoznania zakażeń i stanów zapalnych szyjki macicy oraz wybranych chorób przenoszonych drogą płciową. Można ją wykonywać u kobiet w każdym wieku, także u ciężarnych i powtarzać wielokrotnie. Wynik otrzymuje się tuż po zakończeniu badania, często ze zdjęciami szyjki macicy.

Opracowano na podstawie:
1.www.kolposkopia.pl
2.www.dermatologia.waw.pl
3.http://www.pzo.waw.pl/strony/o_kolposkopii
4.Malarewicz A., Podstawy kolposkopii, w: „Ginekologia i Położnictwo”, nr 3 (9) 2008
5.Tyliński W., Kolposkopia, w: „Encyklopedia Badań Medycznych”, Gdańsk 1996, za: www.zdrowie.med.pl
6.Rak szyjki macicy – wczesne wykrywanie, www.mediweb.pl
7.www.zdrowieintymne.pl