Charlie Chaplin lekarstwem na jesienne wieczory!
wtorek, 30 listopada 1999 00:00
Charlie Chaplin był geniuszem! Oprócz tego, że potrafił rozbawić publiczność swoimi filmami, urzec widzów piękną, nastrojową muzyką, zaskoczyć ciekawą fabułą czy też rozśmieszyć nawet najbardziej zatwardziałego ponuraka – rozbrajał kinomanów swoim wyglądem! Ów typowy, niezdarny kaczy chód w olbrzymich butach, z laseczką, stał się dla niego znakiem rozpoznawczym. W workowych spodniach i opiętej marynarce wywoływał „ symfonie śmiechu”.
Największy komik w historii kina urodził się 16 kwietnia 1889 roku w Londynie, a zmarł 25 grudnia 1977 w mieście Vevey w Szwajcarii. Jego rodzice byli podrzędnymi artystami prowincjonalnych musicalów i teatrów. Ojciec, początkowo jako mim, został „dramatycznym i opisowym śpiewakiem" i wkrótce wyjechał do USA, zostawiając żonę, z dwójką dzieci, Sydneyem i Charlesem. Matka, pod pseudonimem Miss Lilly Harley, nie zrobiła wielkiej kariery i związała się z musicalowym śpiewakiem, Leo Drydenem, który ją porzucił. Bracia tułali się po przytułkach, uczyli się w różnych szkołach, ale też często wracali na łono niepełnej rodziny, wielokrotnie zmieniając miejsce zamieszkania.
Pierwsze kroki
Młody Chaplin po raz pierwszy wystąpił z trupą „Eight Lancashire Lads" w Theatre Royal w Manchesterze (1899). Po śmierci ojca, w 1901 roku pracował jako sprzedawca kwiatów, u fryzjera, w mydlarni, gabinecie lekarskim, fabryce szkła, składzie papierniczym, handlował starzyzną, robił zabawki! Pierwsze sukcesy teatralne osiągnął w wieku 14 lat (pikolak Billy w sztuce W. C. Gillette „Sherlock Holmes" i w spektaklach H. A. Saintsbury'ego, np. „Jim, romans z Krainy Obfitości"), pisała o nim prasa branżowa, wyjeżdżał na tournee. W zespole Freda Karno wykonywał, od 1908 roku, numery cyrkowe, pantomimiczne i tu zaczęła się jego światowa kariera.
W 1913 roku rozstał się z trupą i rozpoczął w wytwórni Keystone Film Company przygodę z X Muzą. W 1915 roku Chaplin zrealizował pierwsze arcydzieła „Charlie jest zadowolony z siebie”, „Charlie włóczęga”. Charakterystyczny kostium trampa (mały kapelusz, olbrzymie buty, workowate spodnie i opięta marynarka), który uczynił go sławnym, stworzył w trzecim filmie „Dziwna przygoda Mabel" (1914, reż. Henry Lehrman i Mack Sennett), używał go, z czasem dodając do pociesznej fizjonomii: wąsik, laseczkę, kaczy chód, do 1936 roku. Jego filmy stopniowo przemieniały się z prostych burlesek w wyrafinowane komedie, "symfonie śmiechu", z elementami melodramatu, filozofii i krytyki społecznej.
W 1915 roku przeniósł się do wytwórni Essenay, później Mutual Film Corporation, First National Exhibitor's Circuit. W 1919 roku założył (z D. W. Griffithem, Mery Pickford, Douglasem Fairbanksem) wytwórnię „United Artists".
Charlie prywatnie
Zaprzyjaźniony, zaręczony, zakochany w wielu damach, m. in. Poli Negri, Ednie Purviance, Marion Davies. Cztery razy stanął na ślubnym kobiercu. Z ostatnią żoną miał ośmioro dzieci, m. in. córki Geraldine i Josephine, które - zwłaszcza Geraldine - osiągnęły aktorskie sukcesy.
Poniewierany przez życie, lubiący skandale, wygnany z Hollywood (w 1971 roku otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości), wielki artysta kina, geniusz ekranu, twórca niezastąpiony, niezapomniany „Pierrot". Charlie Chaplin stworzył postać trampa kroczącego kaczym chodem, w podniszczonym dandysowatym ubraniu. Najczęściej grywał role osób odepchniętych i zdeklasowanych, którzy sprytem pokonują ludzi pięknych i bogatych.
On pierwszy połączył błazenadę z wrażliwością na krzywdy ludzi z nizin społecznych.
Za najważniejsze dzieło Chaplina uchodzi zrealizowana w 1925 roku „Gorączka złota”. Pomyślana jako parodia filmów przygodowych , stała się kopalnią niezapomnianych pomysłów. Chaplin był jednym z niewielu gwiazd kina niemego, który na dobre zadomowił się w kinie światowym . Nadejście ery dźwiękowej przyjął z rezerwą . W wywiadach mówił: "Filmy mówione? Możecie napisać, że ich nie cierpię. One zniweczą najstarszą sztukę świata, sztukę pantomimy. One unicestwią wielkie piękno milczenia."
Seans z Chaplinem
Brzdąc (The Kid) 1921
Jeden kamieniami tłucze szyby w oknach. Drugi zjawia się w mgnieniu oka oferując ekspresową wymianę szyb. Oto system, który idealnie się sprawdza. Brzdąc to klasyczne arcydzieło Charlie Chaplina, które bawi i wzrusza. W swym pierwszym pełnometrażowym filmie Chaplin opowiada historię nie tracącego pogody ducha Małego Włóczęgi (Chaplin) i jego nieodłącznego towarzysza, uroczego łobuziaka (sześcioletni Jackie Coogan), który u boku swego opiekuna przechodzi prawdziwą szkołę życia. Do historii kina weszły: lekcja dobrych manier przy stole, szalona bijatyka i anielski sen Włóczęgi. Dzięki nim powstał film, który na zawsze zmienił oblicze ekranowej komedii.
Paryżanka (A Woman of Paris)1923
Uznana za arcydzieło kina niemego, "Paryżanka" to pierwszy dramatyczny film w dorobku Chaplina. Z niezwykłą sobie subtelnością aktor wyreżyserował film, a sam wystąpił w niewielkiej roli. W "Paryżance" atakuje francuskie wyższe sfery i opowiada historię tragicznej miłości.
Gorączka złota (The Gold Rush) 1925
Charlie Chaplin w roli poszukiwacza złota, który wraz z grupą innych zapaleńców wyrusza w podróż na zimną Alaskę. Wyprawa pełna przygód, konfliktów i oczywiście... miłości. Bohater zakochuje się w pięknej Georgii i postanawia zdobyć jej serce.
Cyrk (The Circus) 1928
Gdy poznajemy granego przez Chaplina Włóczęgę, znajduje się on w sytuacji nie do pozazdroszczenia: nie ma ani grosza przy duszy, jest głodny i wszystko wskazuje na to, że zakocha się w dziewczynie, która go odtrąci. Przez pomyłkę wzięty za kieszonkowca i ścigany przez stróżów prawa,Włóczęga trafia do cyrkowego namiotu. Wkrótce zostaje gwiazdą areny, bo zachwyceni widzowie przekonani są , że jego ucieczka przed policjantem to jeden z punktów programu.
Światła wielkiego miasta (City Lights) 1931
Historia włóczęgi zbierającego pieniądze na operację, która przywróci wzrok niewidomej dziewczynie. Włóczęga wciela się w najróżniejsze role. Jest zamiataczem ulic, bokserem, bogatym pozerem i ratuje ogarniętego manią samobójczą milionera. Jego przesłanie pozostaje niewypowiedziane, ale powszechnie zrozumiałe: miłość jest ślepa.
Dzisiejsze czasy (Modern Times) 1936
Ostatni niemy film w dorobku Chaplina. Wykończony nerwowo robotnik fabryki, w której dyrektor chce podnieść wydajność pracowników, trafia do szpitala i w rezultacie na ulicę. Stara się zmagać z przeciwnościami losu. Pomaga mu w tym młoda bezdomna dziewczyna.
Dyktator (The Great Dictator) 1940
Satyra na nazistowskie Niemcy. Akcja rozgrywa się w Tomanii, którą rządzi dyktator Hynkel. Charlie Chaplin występuje w dwóch rolach: dyktatora oraz prześladowanego wraz z innymi żydami fryzjera, który zostaje osadzony w obozie koncentracyjnym. Dzięki podobieństwu do dyktatora Hynkla, fryzjerowi udaje się uciec z obozu. Wszyscy myślą, że żydowski fryzjer to dyktator.
Pan Verdoux (Monsieur Verdoux) 1947
Henri Verdoux często podróżuje w interesach. Do jego zadań należy uwodzenie bogatych starych panien, zdobywanie ich zaufania i pieniędzy, a następnie podstępne usuwanie ich z tego świata. Pan Veroux zaliczany jest do największych dokonań Chaplina. To prawdziwie zabójcza komedia.
Król w Nowym Jorku (A King in New York) 1957
"Król w Nowym Jorku" to przedostatni film Chaplina, w którym geniusz komedii w krzywym zwierciadle ukazał amerykańską kulturę popularną i świat wielkiej polityki. Bohaterem filmu jest zdetronizowany europejski monarcha, który staje się sensacją amerykańskich mediów. Celem satyrycznych ataków Chaplina są: reklama, kino, telewizja, muzyka rockowa, sława i wiele innych.
Więcej: www.filmweb.pl
www.clown-ministry.com